حال اگر جمع و تدوينى به معناى مصطلح كلمه در ميان نبوده است . اطلاق كلمه « مصحف » نادرست خواهد بود و توجيهى براى به كار رفتن كلمهء « مصحف » در احاديث نخواهيم داشت . اين مطلب با مراجعه به كتب : المصاحف سجستانى و تاريخ القرآن زنجانى و ديگران روشن خواهد گشت . در اين مورد « آمدى » ادعا مىكند : اين مصاحف مشهور در زمان صحابه بر پيامبر - ص - عرضه و قرائت شده بود « 1 » در اينجا بخشى از روايات را نقل مىكنيم كه به وجود مصحف يا مصاحف در زمان پيامبر اكرم - ص - تصريح مىكنند : 1 - « عقبة بن عامر » از پدرش نقل مىكند : پيامبر اكرم - ص - گفتند : « كتاب خدا را بياموزيد ، به آن مراجعه كنيد قرآن را سرمايه خود قرار دهيد بدان ترنّم كنيد ، قسم به كسى كه جانم در دست قدرت اوست قرآن زودتر از بچه شتر از بند مىرهد » « 2 » . 2 - از « مهاجرين حبيب » نقل شده است كه : پيامبر اكرم - ص - فرمود : « اى اهل قرآن ! قرآن را همچون بالش به كنارى نگذاريد بلكه آن را تلاوت كنيد حق تلاوتش را . در شب و روز و با داشتن قرآن احساس بىنيازى كنيد و آن را سرمايه خود قرار دهيد و آنچه را در قرآن است ياد كنيد تا رستگار شويد » اين روايت مرسله است . ابو عبيد دربارهء بعضى فقرات حديث بالا مىگويد : « تغنوه » يعنى قرآن را وسيلهء بىنيازى خود قرار دهيد و كمى مال را فقر ندانيد ، « تقنوه » يعنى آن كه قرآن را مال و دارايى خود قرار دهيد « 3 » . 3 - از « عبد بن عمرو » نقل است كه : « مردى فرزند خود را نزد پيامبر - ص - آورده گفت : يا رسول اللّه ! فرزندم روز قرآن مىخواند و شب مىخوابد و استراحت مىكند . پيامبر - ص - فرمود : ناراحتى ! فرزندت روز را با ياد خدا بسرمىبرد و شب را سالم مىخوابد ؟ ! « 4 » 4 - از « عثمان بن عبد اللّه بن اوس » نقل شده است كه پيامبر اكرم - ص - فرمود : « هر كه آيات قرآن را از روى كتاب تلاوت كند دو هزار حسنه خواهد داشت و هر كه از حفظ

--> ( 1 ) تاريخ القرآن الصغير ، ص 77 و تاريخ القرآن زنجانى ، ص 39 . ( 2 ) سنن دارمى ، ج 2 ، ص 439 و ر ك : مسند احمد ، ج 4 ، ص 150 و 153 و تفسير القرآن العظيم ابن كثير ، ج 4 ( خاتمه كتاب ) ، ص 34 . به نقل از : ابى عبيد و نسائى . ( 3 ) تفسير القرآن العظيم ابن كثير ، ج 4 ( خاتمه كتاب ) ، ص 34 . ( 4 ) مسند احمد ، ج 2 ، ص 173 .